Spadek ciśnienia w instalacji CO to jedno z najczęstszych zgłoszeń, z jakimi dzwonią do nas właściciele domów w Częstochowie na początku sezonu. Manometr na kotle pokazuje rano 0,8 bara, wieczorem po grzaniu prawie 3, a co kilka dni trzeba dolać wody, choć przecieku nie widać. W takiej sytuacji najczęściej winne jest naczynie wzbiorcze, a nie dziurawa rura.
W Hydroluku zajmujemy się instalacjami ogrzewania w domach i mieszkaniach od projektu po serwis, więc takie objawy widzimy co sezon. Poniżej kolejność sprawdzania, którą możesz przejść sam, oraz miejsce, w którym ta lista się kończy i potrzebny jest instalator.
Dlaczego spada ciśnienie w instalacji CO
Zamknięta instalacja grzewcza nie powinna tracić wody. Jeśli ciśnienie systematycznie maleje, woda gdzieś ucieka albo coś w układzie przestało kompensować zmiany objętości. Przyczyny są zwykle cztery:
- Wyciek – kapiący zawór grzejnikowy, nieszczelny dławik, śrubunek przy pompie, a w gorszym przypadku rura w posadzce lub w ścianie.
- Uszkodzone naczynie wzbiorcze – brak ciśnienia wstępnego po stronie gazowej albo pęknięta membrana. Naczynie przestaje przejmować przyrost objętości gorącej wody.
- Kapiący zawór bezpieczeństwa – otwiera się przy nadciśnieniu albo nie domyka się, bo na gnieździe osiadł brud.
- Powietrze uciekające przez automatyczne odpowietrzniki – po napełnieniu instalacji, wymianie grzejnika czy naprawie woda przez kilka dni oddaje rozpuszczone powietrze. Odpowietrzniki je wypuszczają, a ciśnienie lekko spada.
Ostatni przypadek jest normalny. Jeśli instalacja była niedawno napełniana, dopuść ciśnienie raz lub dwa razy w pierwszym tygodniu. Jeśli po tym czasie nadal spada, szukaj dalej.
Jak zachowuje się ciśnienie przy zepsutym naczyniu wzbiorczym
Woda w instalacji rozszerza się podczas grzania. Sprawne naczynie wzbiorcze przyjmuje ten przyrost: membrana ugina się, poduszka powietrza lub azotu po drugiej stronie się ściska, a ciśnienie rośnie łagodnie, w większości domów o kilka dziesiątych bara między stanem zimnym a gorącym.
Gdy naczynie straciło ciśnienie wstępne, ta poduszka praktycznie nie istnieje. Objaw jest charakterystyczny:
- Na zimno ciśnienie jest normalne albo trochę za niskie.
- Po kilkunastu minutach grzania wskazówka skacze w okolice 2,5–3 barów.
- Zawór bezpieczeństwa, w kotłach zwykle ustawiony na 3 bary, upuszcza trochę wody.
- Po wystygnięciu ciśnienie spada niżej niż przed grzaniem, bo części wody już nie ma.
- Dolewasz, a cykl się powtarza.
Prosty test: zapisz ciśnienie rano na zimnym kotle i drugi raz przy pełnym grzaniu. Duża różnica plus mokry lejek lub odpływ pod zaworem bezpieczeństwa to niemal pewny trop naczynia. Jeśli natomiast ciśnienie spada także wtedy, gdy kocioł stoi wyłączony i zimny przez całą noc, a zawór bezpieczeństwa jest suchy, bardziej prawdopodobny jest wyciek.
Sprawdzenie naczynia wzbiorczego: ciśnienie wstępne i membrana
Naczynie ma po stronie gazowej zawór podobny do rowerowego lub samochodowego. Ciśnienie wstępne dobiera się do wysokości instalacji i do ciśnienia napełnienia, zwykle tak, by było nieco niższe od ciśnienia wody na zimno. Dokładną wartość podaje instrukcja kotła albo projekt instalacji.
Ciśnienie wstępne mierzy się tylko przy naczyniu odciętym od instalacji i z opróżnioną stroną wodną. Pomiar na naczyniu pod ciśnieniem wody pokaże po prostu ciśnienie instalacji i nic nie powie o stanie poduszki. W kotłach wiszących naczynie siedzi zwykle w obudowie urządzenia gazowego, której nie należy otwierać samodzielnie. Jeśli nie masz pewności, jak odciąć naczynie i bezpiecznie zrzucić ciśnienie, zostaw to serwisowi.
Jedną rzecz możesz sprawdzić bez rozkręcania czegokolwiek, o ile naczynie stoi osobno i zawór jest dostępny. Zdejmij kapturek i na sekundę wciśnij iglicę. Syk powietrza to dobry znak, choć nie mówi, ile ciśnienia zostało. Jeśli z zaworu leci woda, membrana jest przebita i naczynie nadaje się do wymiany. Dopompowywanie nic tu nie da.
Po dołożeniu grzejników, bufora albo podłogówki stare naczynie bywa za małe, nawet jeśli jest sprawne. Ocenę pojemności i ciśnienia wstępnego dobrze połączyć z przeglądem kotła przed zimą, bo serwisant i tak ma wtedy otwarte urządzenie i odpowiednie narzędzia.
Kapiący zawór bezpieczeństwa i ukryte wycieki w instalacji CO
Zawór bezpieczeństwa ma upuścić wodę, kiedy ciśnienie przekroczy jego nastawę. Jeżeli kapie tylko przy grzaniu i przy wysokim ciśnieniu, zwykle nie on jest winny, tylko naczynie. Jeżeli kapie także przy 1,5 bara, gniazdo jest zabrudzone albo zużyte. Czasem pomaga przekręcenie pokrętła testowego, które przepłucze gniazdo. Jeśli nie, zawór się wymienia. Nie zaślepiaj jego wylotu i nie wkręcaj korka. To zabezpieczenie kotła i ludzi przed nadciśnieniem.
Gdy naczynie i zawór są w porządku, pozostaje wyciek. Obejrzyj po kolei zawory i głowice przy grzejnikach, śrubunki przy kotle i pompie, odpowietrzniki oraz rozdzielacz ogrzewania podłogowego. Szukaj zacieków, białego nalotu i rdzawych śladów, nie tylko kropli. Plama na suficie piętro niżej albo ciepłe miejsce na posadzce to sygnał do natychmiastowego telefonu. Więcej o kolejności sprawdzania przy innych objawach znajdziesz we wpisie awaria ogrzewania – co sprawdzić przed wezwaniem serwisu.
Dolewanie wody do CO z kranu i kiedy wezwać instalatora
Problemem nie jest jednorazowe dopuszczenie wody, tylko dolewanie co kilka dni przez cały sezon. Każda nowa porcja wody z wodociągu wnosi do instalacji tlen i sole twardości. Tlen przyspiesza korozję grzejników stalowych i rur, a produkty korozji zbierają się jako czarny szlam w dołkach grzejników, w filtrach i w wymienniku kotła. Kamień osiada na najgorętszych miejscach wymiennika, kocioł zaczyna szumieć, przegrzewa się lokalnie i traci sprawność. Woda, która od lat krąży w zamkniętym obiegu, jest już odgazowana i stosunkowo nieszkodliwa. Świeża już nie.
Dlatego nie traktuj zaworu napełniania jak rozwiązania. Wezwij instalatora, gdy:
- musisz dolewać wodę częściej niż sporadycznie, a od napełnienia instalacji minęło więcej niż kilka tygodni,
- ciśnienie przy grzaniu dochodzi do nastawy zaworu bezpieczeństwa,
- z zaworu naczynia wzbiorczego leci woda,
- zawór bezpieczeństwa kapie przy normalnym ciśnieniu,
- widzisz zacieki, wilgoć w posadzce albo słyszysz szum wody przy wyłączonym ogrzewaniu.
Przed wizytą zapisz ciśnienie na zimno i na gorąco, przybliżoną częstotliwość dolewania i to, czy pod zaworem bezpieczeństwa jest mokro. W domach w Częstochowie i pod miastem, w Mykanowie czy Poczesnej, taka notatka często skraca wizytę do wymiany naczynia. Jeśli przy kotle gazowym poczujesz zapach gazu, zakręć zawór gazu, otwórz okna, nie używaj włączników i zadzwoń na pogotowie gazowe 992.
Najczęstsze pytania
Ile powinno wynosić ciśnienie w instalacji CO?
W większości domów jednorodzinnych ciśnienie w zimnej instalacji CO wynosi zwykle od 1 do 2 barów, a po nagrzaniu rośnie o kilka dziesiątych bara. Dokładną wartość podaje instrukcja kotła lub projekt instalacji. Wyższe budynki wymagają wyższego ciśnienia. Skok w okolice 3 barów przy grzaniu wskazuje zwykle na problem z naczyniem wzbiorczym.
Dlaczego ciśnienie w CO rośnie przy grzaniu, a spada po wystygnięciu?
Najczęściej dlatego, że naczynie wzbiorcze straciło ciśnienie wstępne lub ma przebitą membranę. Gorąca woda nie ma gdzie się rozszerzyć, więc ciśnienie gwałtownie rośnie, zawór bezpieczeństwa upuszcza wodę, a po ostygnięciu w instalacji jest jej mniej. Efektem jest ciągłe dolewanie i niskie ciśnienie na zimno, mimo braku widocznego wycieku.
Jak sprawdzić, czy naczynie wzbiorcze jest uszkodzone?
Najprostszy znak to woda zamiast powietrza po krótkim wciśnięciu iglicy zaworu na naczyniu, co oznacza pękniętą membranę. Pomiar ciśnienia wstępnego wymaga odcięcia naczynia i opróżnienia strony wodnej, więc przy kotle gazowym lub braku doświadczenia zleć go serwisowi. Silne skoki ciśnienia przy grzaniu również wskazują na uszkodzone naczynie.
Hydroluk, ul. Południowa 55/57 lok. 27, Częstochowa · tel. 695 509 302 · pn–pt 7:00–18:00.